SaaS vs IaaS vs PaaS คืออะไร? เปรียบเทียบแบบเข้าใจง่าย

ความหมาย

SaaS, IaaS และ PaaS เป็นโมเดลการให้บริการคลาวด์ที่แบ่งระดับความรับผิดชอบในการจัดการระบบตั้งแต่ซอฟต์แวร์จนถึงฮาร์ดแวร์ โดยแต่ละแบบมีจุดประสงค์และกลุ่มเป้าหมายต่างกัน

SaaS (Software as a Service): ผู้ใช้งานเข้าถึงซอฟต์แวร์ผ่านอินเทอร์เน็ตโดยไม่ต้องติดตั้งหรือดูแลระบบ เช่น Google Workspace, Microsoft 365
IaaS (Infrastructure as a Service): ให้ทรัพยากรโครงสร้างพื้นฐาน เช่น เครื่องเซิร์ฟเวอร์ หน่วยความจำ และเครือข่าย ผู้ใช้งานจัดการระบบปฏิบัติการและแอปพลิเคชันเอง
PaaS (Platform as a Service): ให้แพลตฟอร์มสำหรับพัฒนา ทดสอบ และปรับใช้ซอฟต์แวร์ โดยผู้ให้บริการดูแลโครงสร้างพื้นฐานและระบบปฏิบัติการ

หลักการทำงาน

แต่ละโมเดลมีบทบาทในห่วงโซ่การให้บริการคลาวด์ที่แตกต่างกัน

SaaS: ผู้ให้บริการจัดการทุกอย่างตั้งแต่ฮาร์ดแวร์ ระบบปฏิบัติการ ฐานข้อมูล และซอฟต์แวร์ โดยผู้ใช้งานเพียงเข้าสู่ระบบและใช้งานแอปพลิเคชัน
IaaS: ผู้ใช้งานได้รับทรัพยากรดิบ เช่น เครื่องเสมือน (VM) และพื้นที่จัดเก็บ แล้วติดตั้งระบบปฏิบัติการและซอฟต์แวร์เอง
PaaS: ผู้ให้บริการจัดเตรียมสภาพแวดล้อมสำหรับพัฒนา เช่น เครื่องมือ ฐานข้อมูล และเครื่องมือทดสอบ โดยนักพัฒนาโฟกัสที่โค้ดและฟีเจอร์ของแอปพลิเคชัน

ตัวอย่างการใช้งานจริง

SaaS: บริษัทใช้ Salesforce เพื่อจัดการลูกค้า (CRM) โดยไม่ต้องดูแลเซิร์ฟเวอร์หรือฐานข้อมูล
IaaS: องค์กรต้องการควบคุมระบบอย่างเต็มที่ เช่น ใช้ AWS EC2 เพื่อสร้างเซิร์ฟเวอร์เสมือนสำหรับแอปพลิเคชันเฉพาะทาง
PaaS: ทีมพัฒนาแอปมือถือใช้ Google App Engine เพื่อปรับใช้แอปโดยไม่ต้องจัดการเซิร์ฟเวอร์หรือเครือข่าย

ความสับสนที่พบบ่อย

ผู้เริ่มต้นมักสับสนระหว่าง PaaS กับ IaaS เพราะทั้งสองให้ทรัพยากรคลาวด์ แต่ PaaS มุ่งเน้นการพัฒนา ขณะที่ IaaS เน้นโครงสร้างพื้นฐาน
SaaS ไม่ใช่แค่แอปออนไลน์ทั่วไป เช่น การใช้ Google Docs ถือเป็น SaaS เพราะผู้ให้บริการดูแลทุกอย่าง
PaaS ไม่เหมาะกับการจัดการแอปที่ต้องการควบคุมลึก เช่น ระบบฐานข้อมูลเฉพาะทางที่ต้องปรับแต่งระดับต่ำ

ผลกระทบต่อการเลือกซื้อ

การเลือกโมเดลขึ้นอยู่กับความต้องการด้านทรัพยากร ความเชี่ยวชาญ และงบประมาณ

องค์กรที่ต้องการลดภาระการดูแลระบบ ควรเลือก SaaS
บริษัทที่มีทีม IT แข็งแรงและต้องการความยืดหยุ่นสูง อาจเลือก IaaS
ทีมพัฒนาซอฟต์แวร์ที่ต้องการเร่งเวลาออกผลิตภัณฑ์ ควรใช้ PaaS

คำที่เกี่ยวข้อง

cloud computing
virtualization
hosting
DevOps
multi-tenancy